เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2569 ผู้บริหารและผู้เชี่ยวชาญศูนย์ PSDP-Hub ได้จัดเสวนาทางวิชาการหัวข้อ “ศาลยาเสพติดกับการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมไทย จากการลงโทษสู่การฟื้นฟู” ในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 ทั้งในรูปแบบ Onsite และ Online โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิและผู้ปฏิบัติงานในกระบวนการยุติธรรมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำร่วมแลกเปลี่ยน
เวทีสะท้อนความท้าทายของการบังคับใช้กฎหมายยาเสพติดในปัจจุบัน ทั้งความคลุมเครือในการแยกผู้เสพ ผู้ป่วย และผู้ค้า การที่ตำรวจขาดเครื่องมือประเมินความเสี่ยงและทีมสหวิชาชีพในการคัดกรองภายใน 24 ชั่วโมง และภาระคดียาเสพติดของอัยการและศาลซึ่งคิดเป็นร้อยละ 65–75 ของคดีทั้งหมดในศาล
วิทยากรจากศูนย์ PSDP-Hub ศาล อัยการ และตำรวจ มีความเห็นในทิศทางเดียวกันว่า “เห็นควรให้มีการจัดตั้งศาลยาเสพติดหรือแผนกคดียาเสพติดเฉพาะ” โดยอาจเริ่มจากการจัดตั้งเป็นแผนกหรือศาลนำร่องภายในศาลที่มีอยู่เดิม เพื่อไม่ให้เพิ่มภาระงบประมาณมากเกินไป พร้อมนำทีมสหวิชาชีพ เช่น แพทย์ นักจิตวิทยา และนักสังคมสงเคราะห์ เข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่ชั้นจับกุมถึงชั้นพิจารณาคดี และพัฒนาฐานข้อมูลที่เชื่อมโยงกันระดับชาติ
ผู้เข้าร่วมจากกรมคุมประพฤติ พยาบาลจิตเวช และกระทรวงสาธารณสุข เสนอเพิ่มเติมให้บูรณาการมิติทางการแพทย์กับมิติทางกฎหมาย และมีระบบส่งต่อและติดตามภายหลังการบำบัดที่ชัดเจน ทั้งนี้ ศูนย์ PSDP-Hub จะนำข้อเสนอจากเวทีมาสังเคราะห์และเผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์ม PSDP-Hub เพื่อใช้พัฒนาโจทย์วิจัยและขยายเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญต่อไป
